11/6/2009 - Kenelerden de Hanta virüsü geçiyormuş

Hanta virüsü pirelerle mi yayılıyor?

Çetin, Ä°bn-i Sina Hastanesi Hasan Ali Yücel Konferans Salonu'nda ''Vektörel Hastalıklar ve Türkiye'yi Bekleyen Tehlikeler'' konulu konferans verdi.

Vektörel hastalıkların kene, sivrisinek, pire gibi canlılarla yayılan hastalıklar olduÄŸunu anlatan Çetin, Dünya SaÄŸlık Örgütü'nün (WHO) küresel ısınmanın vektörel hastalıkların büyük oranda artmasına sebep olacağını ve insanlığın 1970'den itibaren 39 yeni salgın hastalıkla karşı karşıya kalacağını açıkladığını aktardı.

Küresel ısınmanın nedeninin yoÄŸun insan faaliyetleri olduÄŸuna iÅŸaret eden Çetin, 1980'lerden itibaren de geriye dönüÅŸ olmadan dünyanın ortalama sıcaklığının giderek arttığını belirtti. Dünya genelindeki 5 derecelik bir sıcaklık artışının doÄŸal yaÅŸam döngüsünde bozulmalara yol açacağını bazı hayvan türlerinin artmasına, bazılarının azalmasına neden olacağını anlatan Çetin, bunun da bazı türlerle insanlara bulaÅŸan sıtma, tüberküloz, brusela, bağırsak gibi kimi hastalıklarda artışa yol açabileceÄŸini savundu.

Çetin, yaz aylarında Türkiye genelinde de sıcaklıklarda artış yaÅŸanacağına iÅŸaret ederek, ''Ankara'da bu yaz 50 dereceleri göreceÄŸiz. Bir biyolog olarak bunu söylüyorum'' dedi.

Kenenin tükürüÄŸünde alerji, iltihap, pıhtılaÅŸma önleyici, bağışıklığı baskılayıcı, felç yapıcı ve uyuÅŸturucu etkilerinin bulunduÄŸuna iÅŸaret eden Çetin, ''Bir kene 400-200 bin dolayında yumurta yapar. Hem ürerken, hem de kan emerken bu virüsleri doÄŸaya bırakıyor. Hal böyleyken, istediÄŸiniz kadar ilaçlama yapın. Her yıl sayıları katlanıyor. Bu nedenle bu canlıyı tanımadan onunla mücadele edilemez. Bu canlı türüyle iÅŸimiz zor'' diye konuÅŸtu.


-''HANTA VÄ°RÜSÜ PÄ°RELERLE MÄ° YAYILIYOR ARAÅžTIRILSIN''-


Prof. Dr. Barbaros Çetin, pirelerin de kan emici parazitlerden olduÄŸunu, OrtaçaÄŸda'da sıçanlardaki veba mikrobunun pireler vasıtasıyla insanlara taşındığını gösteren araÅŸtırmalar bulunduÄŸunu aktararak, ''Yoksa neden binlerce sıçan insanı ısırsın ki?'' dedi.

Kırım Kongo Kanamalı AteÅŸi (KKKA) ile aynı grupta yer alan Hanta virüsünün çıkması üzerine literatür taraması yaptığını aktaran Çetin, literatürdeki yayınların virüsün 2001'e kadar kemiricilerden insanlara geçtiÄŸi yönünde olduÄŸunu, ancak 2001'de Marilyn A. Houck, Hong Qin, Heather R. Roberts tarafından yayımlanan bir araÅŸtırmada ise hanta virüslerinin yayılmasının kene gibi ete yapışan ve ''gömülen pire'' isimli pireler üzerinden gerçekleÅŸtiÄŸinin kanıtlandığını bildirdi. Çetin, sözlerini ÅŸöyle sürdürdü:

''Hanta virüsü bulaÅŸan bir hastanın yakını kemiricilerle hiç temaslarının olmadığını söyledi. O zaman bu baÅŸka bir neden olmalıydı. Pireler ve keneler de kemiriciler üzerinde yaşıyorlar. O zaman ÅŸu soruyu sordum. Acaba hanta virüsü bu yolla geçebilir mi? Sonunda da da yaylılımını buldum. Bu çalışma dünyada bir ilk. Pireler hanta virüsünü taşıyor. Keneler de taşıyor. Bu çalışma bunu ortaya konmuÅŸ.

Bu araÅŸtırma, normal yaÅŸamını devam ettiren yani kemiricilerin üzerinde olmayan serbest dolaÅŸan kene örneklerinde de virüsün bulunduÄŸunu tespit etti.''


-''TEHLÄ°KE SOÄžUK HAVALARDA''-


Küresel ısınmanın virüslerin yayılmasında etkisinin bulunduÄŸunu kaydeden Çetin, ÅŸunları kaydetti:

''EndiÅŸem ÅŸu ki, önümüzdeki soÄŸuk aylar virüsün aktif olduÄŸu dönemler olacak ve bu olayla karşı karşıya gelebiliriz. O nedenle hanta virüsünün Türkiye'de ilk görüldüÄŸü yer olarak ifade edilen Zonguldak ve Bartın gibi yörelerdeki pirelerin araÅŸtırılması gerekiyor. Bu virüsün taranması gerekiyor. Pirelerde hanta var mı yok mu araÅŸtırılmalı. Korkum hanta virüsünün hem dünyada hem de Türkiye'de bu pireler üzerinden yayılması. Korkum, virüsün pirelerde mutasyona uÄŸrayarak insandan insana geçmesi, asıl tehlike burada. ''

Geçen yıl Çanakkale'de bir köyde çok sayıda pirenin insanlara yapıştığını, iki hafta önce de Bartın'da çok sayıda kene görüldüÄŸüne dair haberler çıktığını dile getiren Çetin, ''Hanta da orada çıktı biliyorsunuz. MeslektaÅŸlarımdan duyduÄŸuma göre Bartın'ı yalnız keneler deÄŸil, pireler de basmış. O nedenle mutlaka bu pireler araÅŸtırılmalı'' dedi.

Prof. Dr. Barbaros Çetin, vektörel hastalıklarla ilgili alınacak önlemleri ÅŸöyle sıraladı:

''DoÄŸa ile insanlar arasında köprü saÄŸlayan biyologlar bu süreçte mutlaka istihdam edilmeli,

Türkiye'nin eko sistemini talan eden aşırı ve bilinçsiz ilaçlama derhal durdurulmalı

Kanatlı hayvan üretimi yeniden teÅŸvik edilmeli,

2004'te 5177 sayılı yasa ile 3213 sayılı Maden Kanununda yapılan değişiklik derhal kaldırılmalı,

Kurban bayramlarında büyük kentlere getirilen hayvanlara dikkat edilmeli,

Yaban hayatı avcılığı yeniden deÄŸerlendirilmeli ve bir kaç yıl yasaklanmalı,

Anız yakma kesinlikle engellenmelidir.''